الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
242
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
اسلام مخالفت داشتند ، هماهنگ بودند ، بنا بر اين علماى اهل كتاب براى بيان حال پيامبران پيشين منبع خوبى براى مشركان محسوب مىشدند . راغب در « مفردات » مىگويد : ذكر دو معنى دارد گاهى به معنى حفظ و گاهى به معنى يادآورى است ، البته اين يادآورى ممكن است بوسيله دل بوده باشد ( كه ذكر درونى و باطنى محسوب مىشود ) و ممكن است بوسيله زبان باشد ( كه ذكر لفظى محسوب مىگردد ) و اگر مىبينيم به قرآن ، ذكر گفته شده است به خاطر همانست كه حقايقى را بازگو مىكند . آيه بعد مىگويد « اگر شما آگاه از دلائل روشن پيامبران و كتب آنها نيستيد به آگاهان مراجعه كنيد » ( * ( بِالْبَيِّناتِ وَالزُّبُرِ ) * ) ( 1 ) . بينات جمع « بينة » به معنى دلائل روشن است ، و ممكن است در اينجا اشاره به معجزات و ساير دلائل اثبات حقانيت انبياء باشد ، « زبر » جمع « زبور » به معنى كتاب است ، در واقع « بينات » ، دلائل اثبات نبوت را مىگويد ، و « زبر » اشاره به كتابهايى است كه تعليمات انبياء در آن جمع بوده است . سپس روى سخن را به پيامبر كرده و مىگويد : « ما اين ذكر را ( قرآن را ) بر تو نازل كرديم تا آنچه به سوى مردم نازل شده است براى آنها تبيين كنى »
--> ( 1 ) در اينكه * ( بِالْبَيِّناتِ وَالزُّبُرِ ) * از نظر تركيب ، متعلق به كدام فعل است ، مفسران احتمالات متعددى دادهاند ، بعضى آن را متعلق به « لا تعلمون » دانستهاند ( همانگونه كه ما در بالا گفتيم و با ظاهر آيات سازگارتر است - توجه داشته باشيد كه علم هم بدون باء و هم بوسيله « باء » متعدى مىشود ) بعضى ديگر گفتهاند كه جمله « ارسلنا » قبل از آن در تقدير است و در اصل چنين بوده ارسلنا هم بالبينات و الزبر ، بعضى ديگر گفتهاند متعلق آن جمله * ( وَما أَرْسَلْنا ) * در آيه قبل است ، و بعضى ديگر آن را متعلق به جمله * ( نُوحِي إِلَيْهِمْ ) * دانستهاند ، روشن است كه طبق هر كدام از اينها معنى آيه مفهوم خاصى خواهد داشت ولى در مجموع تفاوت زيادى ايجاد نمىكند .